Vergide Tarh /Tahsil Zamanaşımı

Bilindiği gibi, zamanaşımı süre geçmesi nedeniyle bir alacağı isteme hakkı ve yetkisini ortadan kaldırmaktadır.   Vergi hukukunda zamanaşımı ya idarenin kamu alacağını tarh etme yetkisini ya da tahakkuk etmiş bir kamu alacağını   tahsil etme yetkisini ortadan kaldırmaktadır.  İdarenin tarh etme yetkisini ortadan...
tarh tahsil
Bilindiği gibi, zamanaşımı süre geçmesi nedeniyle bir alacağı isteme hakkı ve yetkisini ortadan kaldırmaktadır.   Vergi hukukunda zamanaşımı ya idarenin kamu alacağını tarh etme yetkisini ya da tahakkuk etmiş bir kamu alacağını   tahsil etme yetkisini ortadan kaldırmaktadır. [1]
İdarenin tarh etme yetkisini ortadan kaldıran    işleme tarh zamanaşımı, tahsil etme yetkisini ortadan işleme ise tahsil zamanaşımı denilmektedir. Vergi cezalarının kesilmesi imkanını ortadan kaldıran ve VUK’nun 374. maddesinde belirtilen ceza kesme ile vergilendirme işlemlerindeki hataların düzeltilmesi için öngörülmüş olana ve VUK madde 126’da belirtilen hata düzeltme zamanaşımı da vergi hukukunda düzenlenen zamanaşımı çeşitleridir.
Zamanaşımına uğramış bir kamu alacağı nedeniyle, idare alacağını mükelleften isteyebilir. Ancak, mükellefin zamanaşımından sonra bu vergi borcunu   ödeyip, ödeyemeyeceği mükellefin isteğine bırakılmıştır.
213 sayılı VUK md. 114 hükmü gereğince tarh zamanaşımına uğramış bir vergi veya vergi cezası için tarhiyat yapılamaz.
Öte yandan, 6183 sayılı AATUHK’nun 102. maddesi hükmü gereğince; önceden tarh ve tahakkuk ettirilip, bilahare ödenmemiş ve üzerinden 5 yıllık tahsil zamanaşımına  uğramış bir alacak için   tahsil zamanaşımı söz konusudur.
Zamanaşımının sınırlarının belirlenmesinde tebligatlar önem taşır. Örneğin, tahsil zamanaşımının tespiti açısından ödeme emrinin doğru muhataba doğru bir şekilde tebliğ edilmesi zorunludur. Aksi takdirde, ödeme emri usulsüz tebliğ edilmiş sayılır.
Tahsil zamanaşımını kesen haller 6183 sayılı yasanın 103. maddesinde belirlenmiştir.   Örneğin, ödeme, haciz tatbiki, cebren tahsil, ödeme emri tebliği, mal beyanı, amme alacağının teminata bağlanması… gibi durumlarda zamanaşımı kesilir.   Zamanaşımı süresi kesilmesinin rastladığı takvim yılını izleyen takvim yılı başından itibaren tekrar işlemeye başlar.  Tahsil zamanaşımının kesilmesi, kesilme anına kadar işlemiş bulunan sürelerin bütün sonuçlarını ortadan kaldırmaktadır.
Diğer taraftan, zamanaşımının durması ise, 6183 sayılı kanunun 104. maddesinde belirlenmiştir.    Buna göre, zamanaşımının durması yani stop etmesi daha önce işlemiş olan süreyi yok etmemekte; sadece ilerlemesini durdurmaktadır. Zamanaşımının işlemesini durduran neden ortadan kalktığında ise, zamanaşımı yeniden bıraktığı yerden işlemeye devam eder. Zamanaşımının durması ile ilgili nedenler kısaca şöyledir: amme borçlusunun Türkiye dışında olması, mükellefin hileli iflas etmesi, terekenin tasfiyesi nedeniyle hakkında takibat yapılmasına olanak bulunmayışı.


[1] Ayrıntılı açıklamalar için bkz. ALPASLAN Mustafa – KAYA Eda, Vergi Uygulamasında Zamanaşımı, Kanyılmaz Matbaası, Temmuz 2013, İzmir.

 

MUHASEBENET
Eda KAYA
Stajyer SMMM

Kategoriler
Vergi
Yorum Yok

Yazıya Yorum Yapın

*

*

SON YAZILANLAR