Yüksekten prim ödeyene yüksek maaş bağlanır

Bu hafta iki farklı okurumuzun birbiriyle çelişen sorusunu cevaplayarak prim ödeme gün sayısı ve yaşı tamamlayıp emekli olmayı düşünen Türkiye Gazetesi Okurlarına ne zaman emekli olurlarsa daha yüksek emekli...
emeklilik-300x227
Bu hafta iki farklı okurumuzun birbiriyle çelişen sorusunu cevaplayarak prim ödeme gün sayısı ve yaşı tamamlayıp emekli olmayı düşünen Türkiye Gazetesi Okurlarına ne zaman emekli olurlarsa daha yüksek emekli aylığı bağlanabileceği hakkında bilgi vereceğim.
Okurumuz Ahmet Bey;  2005 yılında 9800 gün üzerinden ve en yüksekten prim ödemesine rağmen maaşının 1.825 TL olduğunu oysa eski işyerindeki emsali arkadaşlarının SGK sitesinden 9800 prim günü üzerinden emeklilik aylığı hesaplatınca 2.908 TL maaş bağlanacağını öğrendiklerini, en yüksekten 9800 gün prim ödeyenlerin emeklilik maaşı arasında neden bu kadar fark olduğunu sormaktadır.
Diğer Okurumuz Cahit Bey ise, SGK sitesinden 2012 yılı Aralık ayında ne kadar maaş bağlanacağını hesaplattığında 2.295 TL maaş bağlanacağı sonucunu gördüğünü, 2013 Ocak ayında hesaplattığında emekli aylığının 2.205 TL’ye düştüğünü, 2013 Nisan ayında ise maaşın birden 2.265 TL’ye çıktığını Temmuz ayında ise rakamın 2012 Aralık ayı rakamının 3 TL üzerinde çıktığını belirterek SGK’nın emekli aylık hesaplama programının doğru hesap yapıp yapmadığını, hesap doğru ise bu farkın nedeninin ne olabileceğini, bu konuda kimseden net cevap alamadığını sormaktadır.
SONRA EMEKLİ OLAN ÖNCE EMEKLİ OLANDAN YÜKSEK MAAŞ ALIR
Öncelikle ilk okurumuzun sorusunu cevaplamak istiyorum. 2000 yılından önce düşükten prim ödeyene ödenen prime kıyasla yüksek maaş, yüksekten prim ödeyene ise ödenen prime kıyasla düşükten maaş bağlanmakta idi. 1999 yılında yapılan sosyal güvenlik reformu ile 2000 yılından geçerli olmak üzere yüksekten prim ödeyenlere daha yüksek maaş bağlanması mümkün hale geldi. Her ne kadar 2008 yılındaki Reform Yasasıyla 2008 Ekim ayından sonraki dönemler için aylık bağlama oranı bir miktar düşürülmüş olsa da halen yüksekten prim ödeyenin maaşı sürekli artış göstermektedir.
Reform Yasasının göz ardı edilen bir uygulaması nedeniyle aynı şartlara sahip olmasına rağmen önceden emekli olan kişiler sonradan emekli olanlara göre daha düşük emekli maaşı almaktadır. Bu uygulama iki nedene dayanmaktadır. Bunların ilki çalışılan dönemlerin farklı oluşudur. Kişiler aynı gün sayısı üzerinden emekli olsalar da düşükten prim ödeyenler açısından 2000 yılından önceki dönemde prim gün sayısı çok olan 2000 yılından sonra prim gün sayısı çok olana göre daha düşük maaş almaktadır. Yani 2000 yılından önce 8000 gün 2000 yılından sonra 1800 gün toplamda 9800 gün yüksekten prim ödeyen kişi 2000 yılından önce 4940 gün 2000 yılından sonra 4860 gün olmak üzere toplamda?9800?gün?yüksekten?prim ödeyen?kişiye?göre?1.100 TL gibi daha düşük emekli maaşı almaktadır.
EMEKLİYE BÜYÜME HIZINDAN PAY VERİLİRSE SORUN ÇÖZÜLÜR
Önceden emekli olan kişinin sonradan emekli olana göre daha düşük emekli maaşı almasının bir diğer nedeni de emeklinin maaşının sadece enflasyon oranı kadar artırılması, çalışmayı sürdürenlerin ödedikleri primlerin güncellenmesinde ise enflasyon oranının yanında büyüme hızının da dikkate alınmasıdır. Bu nedenle 2000 yılından önce emekli olanlara büyüme hızından pay vermek suretiyle maaşlarına intibak yapılmıştır ve intibakı oluşturan temel neden de emekliye büyüme hızından pay verilmemesidir.
İLAVE YAŞA İLAVE AYLIK BAĞLAMA ORANI VERİLMELİ
Burada uygulamanın kendi içinde bir tutarlı tarafı olduğunu da belirtmeliyim. Ortalama yaşam ömrü dikkate alındığında önce/erken emekli olan sonra/geç emekli olana göre toplamda daha fazla maaş almaktadır. Bu da yapılan maaş farkıyla törpülenmektedir. Örneğin; 50 yaşında emekli olan 55 yaşında emekli olana göre 5 yıl daha fazla maaş alır. Bu nedenle emekli aylık bağlama oranı için 2000 yılından önceki süreler için uygulanan yaşa ilave aylık bağlama oranının, 2000 yılı sonrası içinde uygulanması,  emekliye büyüme hızından pay vermemeye göre daha isabetli bir çözüm olacaktır. Bu uygulama sigortacılık mantığının da olmazsa olmaz koşuludur.
EMEKLİ MAAŞINIZI SGK SİTESİNDEN HESAPLATABİLİRSİNİZ
SGK’nın en faydalı uygulamalarından bir tanesi de emekli maaşlarının önceden hesaplatılabilmesidir. SGK internet sitesi tarafından hesaplanan emekli maaşı miktarı kuruşu kuruşuna doğrudur. Ancak hesaplanan maaş vergi iadesi hariç tutardır. Bu nedenle SGK yetkililerinin emekli maaşı hesaplama menüsüne vergi iade tutarını da eklemeleri çok faydalı olacaktır.
Esasında Okurumuzun 2012 Aralık ayı ile 2013 Ocak ve Nisan Ayında hesaplatmış olduğu emekli maaşları arasındaki fark iki temel nedene dayanmaktadır. Bu nedenlerden ilki aynı zamanda özel sektörde çalışanlar açısından emekli olma dilekçesinin 1 Aralık 2013 tarihinden önce, Kamu sektöründe çalışanlar açısından ise emekli olma dilekçesinin 15 Aralık 2013 tarihinden önce verilmesi mi daha avantajlı yoksa bu tarihlerden sonra emeklilik dilekçesi vermek mi daha avantajlı olur sorusunun da cevabıdır.
2014 YILINDA EMEKLİ OLANA DAHA YÜKSEK MAAŞ BAĞLANACAK
Özel sektörde çalışanlar 1 Aralık 2013 tarihinden önce kamuda çalışanlar ise 15 Aralık 2013 tarihinden önce emekli olma dilekçesi verirlerse 2013 yılı emeklisi olacaklarından hesaplanan emekli maaşları 2013 Ocak ve Temmuz zammı kadar yani önce % 4,14, sonra % 4 oranında artırılacak kümülatif anlamda maaş 2013 yılı için % 8,30 oranında zamlanmış olacaktır. Oysa ilgili kişi emekli olma dilekçesini bu tarihlerden sonra verirse bu kez 2014 yılı emeklisi olacak ve ödenen primler 2013 yılı enflasyon oranına 2013 yılı büyüme hızının % 30’u eklenerek güncellenecektir. Dolayısıyla 2013 yılına ait enflasyon oranı ile büyüme hızının % 30’u  emekli zam oranı toplamı olan % 8,30’dan yüksek çıkarsa 2014 yılında emekli olan 2013 yılında emekli olana göre daha yüksek maaş almaya hak kazanacaktır.
13 Eylül 2013 tarihli Türkiye Gazetesi’nin A.A ajansı ve Merkez Bankasına dayandırdığı habere göre 2013?yılı?enflasyon oranı % 7,44 olarak beklenmektedir. Yine 2013 yılı büyüme hızının % 3,50 ila % 4,50 arasında olacağı tahmin edilmektedir. Bu tahminlerin en alt düzeyleri alınsa dahi primlerin güncellenme katsayısı % 8,50 olacağından yüksekten prim ödeyen okurlarımıza tavsiyemiz 2014 yılı emeklisi olmalardır.
YILIN İLK ÜÇ AYINDA EMEKLİ OLAN SONRADAN MAAŞ FARKI ALIR
2012 Aralık ayı ile 2013 Ocak ve Nisan aylarında SGK sitesinden hesaplatılan aylıklar arasındaki farkın bir diğer önemli nedeni ise yıllık büyüme hızının Nisan ayında açıklanması nedeniyle yılın ilk üç ayında emekli olanların maaşının büyüme hızı dikkate alınmadan farazi hesaplanıp daha sonra büyüme hızı açıklanınca büyüme hızını ihtiva eden gerçek maaşın Nisan ayından itibaren ödenmesi ve ilk üç ayda emekli olana maaş farklarının Nisan ayında ödenmesinden ileri gelmektedir. 2012 yılı emekli maaşı zam oranları toplamı, 2012 yılı enflasyon oranına büyüme hızının % 30 ilave edilmiş halinden daha yüksek çıktığı için 2012 yılı emeklileri 2013 yılı emeklilerine göre yaklaşık % 2 daha yüksek maaş bağlandı. Son 5 yılda ilk defa rastlanan bu sonucun 2014 yılı için geçerli olmayacağını Okurlarımıza hatırlatmak istiyorum.
Haftaya prim ödeme gün sayısı ne kadar olunca daha yüksek maaş bağlanacağı hakkında bilgi vereceğiz.?Bu?yazımızda Okurlarımız, bazen sadece bir gün daha fazla prim ödedikten sonra emeklilik dilekçesi verince kendilerine 70-80 TL fazla maaş bağlanabileceğini öğrenecekler.
Şerif Akcan
Kategoriler
Sosyal Güvenlik
Yorum Yok

Yazıya Yorum Yapın

*

*

SON YAZILANLAR

  • 2014-asgari-ucret

    Rapor Parasına Esas Sağlık Raporu Nasıl Olmalı?

    Sigortalıların çalışmaya devam edemedikleri hastalıklar hallerinde rapor parası alabilmeleri bu durumlarını istirahat raporlarıyla belgelemeleri halinde mümkün olabiliyor. İstirahat raporlarının usulüne uygun olması gerekiyor, aksi halde sigortalı açısında hak kayıplarına...
  • devletin-vergi-geliri-artacak-

    İkramiye Farklarına İlişkin Yasa 2017’ye Kalabilir

    30 yıldan fazla çalışan devlet memurlarına “ek ikramiye” ödenmesine ilişkin tasarı Meclis komisyonundan geçmişti. Bu tasarının kanunlaşması ve ödemelerin ne zaman başlamasının planlandığı hakkında bilgi almak isterim. Ayşe Renan Rit Sizin...
  • ndy2nja4mj-kacak-arsa-tapulu-binalar-da-kentsel-donusumden-yararlanabiliyor

    Tapudaki Kaçak Bankada Çıkıyor

    Bugünlerde birçok vatandaşın ekstradan ‘tapu harcı’ borcu çıkmaya başladı. Ev alırken yanlış beyana Maliye banka kredisi ve hesap hareketinden ulaşıp cezayı kesiyor. “600 lira kazanayım” derken 6 bin lira...
  • tarh tahsil

    “Borcum Yok, Bağ-Kur Primim Neden Yüzde 5 Düşmemiş”

    Değerli okurlar, bugün sizlere 4-b’lilere (Bağ-Kur) getirilen yüzde 5’lik indirimden bahsetmek istiyorum. Başlıkta da belirttiğim gibi “Borcum yok ama neden bu ay yüzde 5 4-b faydalanamamışım” diye siz okurlarımdan...